# 44 Het nieuwe roze

Van de ene op de andere nacht zag Oeganda fuchsia. Met een militaire operatie presenteerde zich de nieuwe telefoonprovider. Maar Afrikanen hebben meer met primaire kleuren.

Kleur op straat waren we gewend. De winkels rond onze Bugolobi-markt waren een vrolijk rood met geel carré. Langs alle doorgangswegen in Oeganda staan woonwinkelgebouwtjes aaneengeregen in de kleuren van de vier aanbieders van mobiel bellen. Zelfs wie maar één telefoonkaart per dag verkoopt, komt in aanmerking voor een lik verf.

Maar als een dief in de nacht kwam het hardroze. Van mijn markt in Kampala tot aan een huisje op de vale savanne bij Congo gijzelt Doe Maars fuchsia de publieke ruimte. Huizen die al logo en naam dragen verraden de nieuwe speler in de slag om de mobiele beller: ZAIN. Alhoewel, nieuw. Drie jaar geleden kocht een bedrijf uit Kuweit Celtel op. Vorige week pas introduceerde het in Oeganda de Arabische naam die straks van 22 landen een lokaal netwerk maakt.

Ergens in West-Oeganda stap ik uit. Eenderde van de gebouwen is roze. Ik koop bananen van Pearl die voor haar eethuisje op klanten wacht. Als ik haar vraag hoeveel Zain betaalde om haar huis te schilderen, kijkt ze niet-begrijpend. ‘Mij betalen?’ ‘Omdat je reclame voor ze maakt.’ Pearl lacht. Nee, een schilder stapte uit zijn auto en zei: ‘Ik ben gekomen om jullie te helpen’, waarna hij zijn blik fuchsia open wipte.

Aan een gat in de weg wordt hier een maand geteerd, maar binnen een week werd alle rood roze. Als een militaire operatie gingen mannen met kwasten het land door om tienduizenden gebouwen te sauzen. Dat gebeurt met een precisie die anders moeilijk te vinden is. Strakke zwarte bies langs de randen, naam en logo als gespoten geschilderd. Volgens de marketingmanager van marktleider MTN kost het verven van 1 huisje honderd dollar. Vier van de tien Oegandezen leeft van minder dan een dollar per dag.

Zain, zeg: ‘zejn’, is Arabisch voor ‘wonderful’. In Oost-Afrika klinkt dat al snel als ‘za-ien’. Dat is wat mannen zeggen over een vierde of vijfde vrouw en dat is dan geen compliment. Roze schendt de Afrikaanse wet van een logo in primaire kleuren, meent MTN’s marketingman. En erg dol op Arabieren zijn Afrikanen nooit geweest. Waar de nieuwe tijd Engels klinkt, is Zain nog een vreemde schreeuwlelijk.

**
Het nieuwe roze verscheen als column in De Pers op 6 augustus 2008